ثبت شده است . ترجمهء نخستين يعنى ترجمه ارجانى تسترى كه در ضمن نسخه‌هاى خطى موزه بريتانيا فهرست شده و تاريخ آن 997 هجرى مطابق 1589 ميلادى است تا برگ 90 از دست‌نويس پاريس را دارد بنابراين آن نسخه ناقص است ، ولى تاريخ آن نسخه خود ايجاد مشكلى مىكند ، زيرا چنان كه گفتيم تاريخ آن 997 هجرى است كه موافق با سال 1589 ميلادى است در صورتى كه جهانگير از سال 1605 پس از وفات پدرش اكبر به سلطنت رسيد ، و با اين ترتيب يا تاريخ اين نسخه خطى غلط است و ساختگى ، چنان كه غالبا اتفاق مىافتاد ، و يا اينكه جهانگير كه در سال 1569 تولد يافته و در سال 1627 درگذشته پيش از سلطنت خودش ارجانى شوشترى را به ترجمه اين كتاب مأمور ساخته ، و اين نسخه در زمان زندگانى مؤلف و در جوانى كسى كه كتاب به او هديه شده است بازنويس شده ، و يا اينكه خود اكبر شاه ( 1605 - 1542 ) اين مترجم را به ترجمه كتاب فرمان داده و اين كار در زمان خود او انجام يافته است . و در اينجا ما نمىتوانيم دربارهء هيچ يك از اين سه فرض اظهارنظرى كنيم مگر آنكه اين نسخه‌هاى خطى را تحت بررسى دقيقتر قرار دهيم و اين هم امرى است كه در حال حاضر براى ما ميسر نيست . « 1 » ظاهرا ترجمه دوم كه در اينجا وصف آن شده و در « ديوان هند » لندن به شماره 173 ثبت شده همين ترجمه‌اى است كه به چاپ رسيده ، هرچند در مقدمه آن‌كه مترجم خود را محمد حسين بن حاجى شمس الدين معرفى مىكند ذكرى از صفت حكيم نيست . از مقدمهء اين كتاب چاپ شده چنين برمىآيد كه اين شخص يعنى محمد حسين بن حاجى شمس الدين مترجم اصلى اين كتاب از عربى نبوده بلكه او ترجمهء قديمترى از آن را در دست داشته ، ترجمه‌اى كه در سال هزار و شصت و پنج هجرى آن را به دست آورده بوده و چون عبارات آن را پر تكلف و با اطناب يافته درصدد برآمده كه آن را با مراجعه به اصل عربى ساده‌تر

--> ( 1 ) . مقدمه الحكمة الخالدة ، ص 56 - 55 .